Süd vəzi müayinəsi yaş seçmir: USM, mamoqrafiya və BI-RADS haqqında
Dr. Günay Əhmədova 2019-cu ildə 1news.az-a verdiyi müsahibədə bir fikri yanlış adlandırıb: "30–35 yaşa qədər süd vəzi müayinəsinə getmək lazım deyil". Əvvəllər qadınlar süd vəzi müayinəsinə əsasən 35–37 yaşlarında gəlirdi. Həkimin sözlərinə görə, bu doğru yanaşma deyil: süd vəzi müayinəsi hər yaşda vacibdir. Şikayət olduqda USM istənilən yaşda aparıla bilər.
Hansı əlamətlərdə gecikmək olmaz?
- ələ gələn düyün və ya bərkimə;
- müəyyən nahiyədə keçməyən ağrı;
- məmədən ifrazat;
- dəridə və ya məmədə dəyişiklik: içəri çəkilmə, qızartı, "portağal qabığı" görünüşü;
- qoltuqaltında şişkinlik.
USM, yoxsa mamoqrafiya?
Bu iki üsul bir-birinə rəqib deyil, çox vaxt bir-birini tamamlayır.
- USM şüasızdır. Gənc yaşda və sıx vəz toxumasında xüsusilə informativdir.
- Mamoqrafiya rentgen müayinəsidir və müəyyən yaşdan sonra əsas skrininq üsulu sayılır.
Hansının lazım olduğunu, yaxud hər ikisinin birlikdə lazım olub-olmadığını həkim yaşınıza, şikayətinizə və risk amillərinə görə müəyyən edir.
Nəticədə BI-RADS yazılıbsa
BI-RADS süd vəzi tapıntıları üçün beynəlxalq təsnifatdır. Sadə dillə:
| Kateqoriya | Mənası |
|---|---|
| 0 | Qiymətləndirmə tamamlanmayıb, əlavə görüntüləmə lazımdır. |
| 1–2 | Normal və ya açıq-aydın xoşxassəli tapıntı. |
| 3 | Çox güman ki, xoşxassəli. Adətən qısa müddətdən sonra nəzarət müayinəsi tövsiyə olunur. |
| 4–5 | Şübhəli tapıntı. Biopsiya tövsiyə olunur. |
| 6 | Biopsiya ilə təsdiqlənmiş bədxassəli törəmə (müalicə planlaşdırılarkən aparılan müayinə). |
Kateqoriyanın sizin üçün mənasını müalicə edən həkim izah edəcək.
Biopsiya lazım gələrsə
Şübhəli törəmədən material USM nəzarəti ilə götürülür: iynənin hərəkəti ekranda izlənir. Dr. Əhmədovanın izahına görə, bu, materialın məhz həmin törəmədən götürüldüyünə əmin olmağa imkan verir. Son diaqnozu patohistoloji müayinə qoyur.
Müayinəyə necə hazırlaşmalı?
- Xüsusi hazırlıq tələb olunmur.
- Planlı müayinə üçün menstrual tsiklin birinci yarısı daha əlverişli sayılır. Şikayət varsa, gözləməyin.
- Əvvəlki USM və mamoqrafiya nəticələrini gətirin.
Dr. Əhmədovanın bu mövzudakı çıxışları
- 2024: «2-ci Qadın Sağlamlığı və Radiologiyası» Beynəlxalq Tibbi Konqresi. Məruzə müxtəlif yaş qruplarında süd vəzi patologiyalarının radioloji diaqnostikası barədə idi.
- 2025, Gəncə: «Süd vəzi xəstəliklərinə multidissiplinar yanaşma» konfransı. Məruzə süd vəzi USM-inin invaziv radiologiya və cərrahiyyə ilə inteqrasiyası barədə idi.
Mənbə: 1news.az müsahibəsi (24.07.2019), Mərkəzi Gömrük Hospitalının Instagram paylaşımı (18.04.2024), hospitalın həkim profili.
Süd vəzilərinin ultrasəs müayinəsi